دندان پزشکی اطفال 

 دندانپزشکی اطفال شامل دانش و اعمالیست که به معالجه و پیشگیری از بیماریهای دهان و دندان در محدود? سنی 3 تا 12 ساله می پردازد . آموزش بهداشت دهان و دندان به والدین و بکارگیری روشهای بهداشتی از زمان رویش اولین دندان شیری در دهان یعنی حدود 6 ماهگی به بعد ، آشنایی والدین به اهمیت نگهداری دندانهای شیری و آگاهی از زمان رویش و افتادن دندانهای شیر ی و دائمی کمک فراوانی در همکاری و سهیم کردن اولیا در حفظ دندانهای شیری خواهد داشت . اولین ویزیت دندانپزشکی پس از رویش اولین دندانهای شیری در سن یکسالگی امکان پذیر است . آگاهی والدین در حذف و عوارض عاداتی چون مکیدن انگشت ، جویدن ناخن ، خوردن پستانک و تنفس دهانی به مدت طولانی ، در تشویق کودکان مؤثر می باشد .

ترمیم و پالپوتومی دندانها ی شیری : پس از مصرف مواد قندی بهتر است  والدین برای پیشگیری از پوسیدگی دندانهای شیری دندانهای کودکان خود رامسواک بزنند و نخ دندان بکشند و به او مسواک زدن را بیاموزند و در صورت مشاهد? علائم پوسیدگی چنانچه تا افتادن دندان بیش از دو سال مانده باشد جهت پیشگیری از عفونت و ایجاد آبسه و کشیده شدن دندان شیری با مراجعه به دندانپزشک آن را تر میم نمایند چنانچه پوسیدگی عمیق بوده ولی آبسه ای ایجاد نشود عصب کشی دندان شیری با خارج کردن پالپ و ترمیم آن ( عمل پالپوتومی ) میسر میشود . ترمیم دندان های شیری و ماندگاری آن حتی برای چند سال به جویدن و هضم غذا و رشد کودک ، رویش منظم و بجای دندان دائمی و تکامل عضلانی و فکی .صورت کمک فراوانی می کند 

ژل فلوراید تراپی

فلوراید تراپی : در سنین پیش دبستانی بعلت کاهش میزان فلوراید آب آشامیدنی عمل فلوراید تراپی با استفاده ازژلهای خوش طعم فلوراید بر روی دندانهای آسیای شیری و دندانهای دائمی تازه رویش یافته ، روش مناسبی در پیشگیر ی از پوسیدگی و افزایش مقاومت دندان تا 6 ما ه مؤ ثر می باشد در سنین دبستان استفاده از دهانشویه سدیم فلوراید حداقل هفته ای 2 تا 3 بار در .پیشگیری از پوسیدگی تأ ثیر دارد 

شیار درمانی

شیار درمانی : عمل شیار درمانی یا فیشور سلینت یکی دیگر از روشهای افزایش مقاومتدندان و پیشگیری از پوسیدگی تا مدت طولانی تر ( 10 تا 15 سال ) می باشد . در این روش از مواد همرنگ و رقیق و رزینی برای مهر و موم کر دن شیار های عمیق و منافذ دندانی در سطح جونده که بیش از 70 % پوسیدگها از آنجا آغاز میشود استفاده می گردد در شیار درمانی دندانها ابتدا بروساژ و تمیز شده ، و بدون تراش و یا با تر اش بسیار کم ، تمیز و خشک شده و توسط نور دستگاه مواد سیلانت در یک جلسه سفت و محکم می شود. انجام شیار درمانی نباید مانع از مسواک زدن و نخ کشیدن لای دندانها شود . بهترین سن برای شیار درمانی بین 6 تا 12 سال و در مورد دندانهای آسیای شیری و دائمی تازه رویش یافته صادق می باشد.

فضا نگهدار ثابت

: ( SM )فضا نگهدار

عوارض کشیدن بموقع دندانهای شیری مانند درد و خونریزی کمتر ازکشیدن دندانهای دائمی است چنانچه دندانهای شیری بیش از دو سال زودتر از موقع یا حتی 9 ماه دیرتر از موقع محدود? رویش دندانهای دائمی اتفاق افتد وجود دندانهای شیری بعنوان مانع و کشیدن زودتر از موقع آن ممکنست دندانهای طرفین به سمت فضای خالی حرکت کرده با تنگ شدن فضا باعث رویش نامنظم دندانهای دائمی می گردد . برای جلوگیری از چنین پیشامدی پس از کشیدن دندان شیری با قالب گیری و ساخت وسیله ای بنام فضا نگهدار یا اس ام  که به دو صورت ثابت و متحرک ساخته میشود ، رویش منظم دندانهای دائمی تضمین می گردد . در فضا نگهدارهای ثابت و متحرک بهداشت مرتب دندانها و فضا نگهدار ، نخوردن مواد چسبنده و سفت ، معاینات مکرر توسط دندانپزشک توصیه میشود .  

: ( S.S.C)روکش دندان شیری

روکش اطفال

چنانچه ترمیم دندانها شیری وسیع باشد برای جلوگیری از شکستگی ترمیم و دندان و پوسیدگی مجدد بهتر است بر روی دندانها روکشهای مخصوص  در سایزهای مختلف ساخته شده وبر روی دندان چسبانده می شوند، که در زمان افتادن دندان شیری .همراه با آن ازدهان خارج می شود

مقاوم سازی دندانها در دندانپزشکی

بیماریها بطور مستقیم نقشی در ایجاد پوسیدگی ندارند اما بطور ثانویه در اثر استفاده از دارو یا بدون دارو مثلا در بیماری عصبی و… باعث می شوند دندانها استعداد بیشتری نسبت به پوسیدگی داشته باشند . 
مقاوم سازی دندان : مقاوم سازی دندانها در واقع روشهایی می باشند که از طریق آنها زمینه مساعد برای رشد باکتریها از بین می رود وهمچنین می توان دندانهارا از نظر مقاومت در مقابل پوسیدگی تقویت کرد . 
فلوراید : فلوراید یک ماده مهم در ساختمان مینای دندان می باشد که هر چقدر در مینا بیشتر باشد دندان مقاومتر است .
بنا بر این باید از طرق مختلف باعث افزایش ماده فلوراید در مینا شویم . فلوراید در دوران جنینی و در زمانی که جوانه دندانها در حال ساخته شدن و رشد می باشد از طریق سیستمیک و از راه خون وارد جوانه دندانها می شود ، بهترین راه برای اینکه دندانها در زمان جنینی از طریق جذب فلوراید تقویت شوند
فلوراید موجود در آب آشامیدنی می باشد که متاسفانه در آب آشامیدنی ما بجای اینکه فلوراید در حد لازم ( IPPM ) باشد بین 3/ یا 4/ می باشد که میزان آن خیلی کم است بنا بر این باید از روشهای دیگر نیز فلوراید را وارد مینای دندان کرد . استفاده از قرصهای فلوراید نیز می تواند کمبود ناشی از فلوراید آب آشامیدنی را جبران کند که لازم به ذکر است هیچگاه نباید خود سرانه دست به این کار بزنید زیرا مصرف قرص فلوراید زیادی باعث مسمومیت ناشی از فلوئور می شود و حتما باید زیر نظر دندان پزشک صورت پذیرد .
فلوراید تراپی : اصطلاح فلوراید تراپی در حقیقت همان مقاوم کردن دندانها از را ه دهان می باشد و به دو صورت انجام می شود .
استفاده از ژلهای فلوراید که توسط دندانپزشک انجام می شود ، این روش بخاطر اینکه سطوح دندانها قبل از فلوراید تراپی توسط دندانپزشک تمیز می شوند و دندانپزشک محیط را ایزوله می کند بسیار مفید می باشد و بااستفاده از وسیله مخصوص ژل فلوراید وارد دهان می شود و بعداز چند دقیقه خارج شده سبب تقویت دندانها می شود بهتر است بعد از فلوراید تراپی بچه ها حداقل 30 دقیقه چیزی میل نکنند و اما بهتر ین زمان برای فلوراید تراپی وقتی است که همه دندانهای شیری در دهان ظاهر می شوند  فلوراید تراپی در چند نوبت باید انجام پذیرد که حتما دندانپزشک باید به خانوادها متذکر شود . 
استفاده از دهانشویه های حاوی فلوراید :
هر چند تاثیر آن به میزان ژل فلوراید نمی باشد ولی بی تاثیر هم نیست چون خانواده ها با آن آشنایی ندارند زیاد هم جدی نمی گیرند و اهمیت خاصی به آن نمی دهند بهر حال به عنوان یک مکمل می تواند باعث مقاوم شدن دندانها شود . 
فیشور سیلانت تراپی :
 از آنجایی که تا بچه ها احساس درد نکنند والدین بهر دلیلی از جمله ترس بچه ها ، کمبود وقت و وضعیت اقتصادی از معاینه بچه ها خوداری می کنند بنا بر این این دندانهای دائمی خیلی زود در معرض پوسیدگی قرار می گیرند و سریعتر از بقیه دندانها دچار پوسیدگی شده ویا کشیده می شوند . 

سفید کردن دندان ها با لیزر

دندانپزشکی دردوران بارداری

یکی از سؤالاتی که مرتب از ما پرسیده می شود راجع به امکان انجام درمان های دندانپزشکی در دوران بارداری است.اصولا" دوران بارداری را از این لحاظ به سه دوره سه ماهه تقسیم می نمایند.سه ماهه اول دوران رشد ونمو واندام سازی بسیار سریع جنین است.ایجاد کلیه دستگاه ها واندام های بدن در این دوره صورت می گیرد واز این لحاظ حساس ترین موقع برای تأثیر پذیری جنین از داروها،اشعه و…همین دوران است.داروهای مصرفی در این زمان ممکن است با اختلال در مراحل رشد ونموجنین باعث عوارضی نظیر شکاف لب وکام شوند.از این رو هرگونه درمان انتخابی دندانپزشکی در این سه ماهه ممنوع است.متأسفانه در ماه اول بارداری بسیاری از خانم ها از بارداری خود آگاه نیستند .بنابر این خانم هائی که به وجود این حالت شک دارند باید تا مطمئن شدن از آن از انجام درمان های انتخابی دندانپزشکی ویا مصرف خودسرانه داروهائی نظیر مسکن ها خودداری کنند.همانطور که دراین جا اشاره شد درمان های انتخابی دندانپزشکی انجام نمی شود ولی اگر مورد اورژانسی برای شما پیش آید حتما"به دندانپزشک خود مراجعه نمائید.برخی موارد با یک درمان کوچک اورژانس دندانپزشکی می توان از بروز مشکلات بزرگی جلوگیری نمود.

دوران دوم بارداری سه ماهه دوم است.این دوران مطمئن ترین دوران برای انجام درمان های دندانپزشکی در دوران بارداری است.حتما" در این زمان برای چک آپ دندان هایتان به دندانپزشک مراجعه نمائید تا اگر مشکلی وجود دارد برطرف نماید.یکی از مشکلاتی که برای خانم ها در این دوران اتفاق می افتد التهاب شدید لثه هاست که برخی مواقع حتی به توده ای تومور مانند تبدیل می شود.این التهاب به دلیل تغییرات هورمونی است که دراین دوران اتفاق می افتد ولی وجود جرو وپلاک میکروبی بر روی دندان ها آن راتشدید می نماید.انجام جرم گیری در مطب دندانپزشکی و رعایت بهداشت دهان ودندان درمنزل مثل مسواک زدن ونخ دنندان از بروز چنین مشکلی جلوگیری می کند.

دوران سه ماهه اخر بارداری به دلیل بزرگ شدن جنین واحتمال اثر داروها بر روی زودرس شدن زایمان و… دوران مناسبی برای درمان های دندانپزشکی نیست.

بنابر این از خانم هائی که قصد بارداری دارند خواهشمندیم نکات زیر رارعایت نمایند:

1- قبل از تصمیم برای بارداری از سلامت کامل دهان ودندان های خود مطمئن شوید.با مراجعه به دندانپزشک در صورت نیاز دندان های پوسیده را ترمیم نمائید وبه جرم گیری دندان هایتان اقدام نمائید.

2-در صورتی که به بارداری خود مشکوک هستی حتما" دندانپزشک خود را در جریان بگذارید تا انجام رادیوگرافی ویا درمان های انتخابی را به تأخیر اندازد.

3-در سه ماهه دوم بارداری حتما" برای چک آپ دندان ها ولثه به دندانپزشک مراجعه کنید.

4-از مصرف خودسرانه هرگونه دارو در دوران بارداری جدا" پرهیز نمائید.

5-رعایت بهداشت دهان ودندان در این دوران بسیار واجب می باشد.مسواک زدن به موقع ونخ کشیدن بین  دندان ها را هرگز فراموش نکنید.

مراقبتهای بعد از جراحی لثه و کشیدن دندان

اقتباس و جمع آوری :علیرضا

کشیدن دندان

وقتی شما دندانی دارید که باید کشیده شود، دندانپزشک ابتدا ناحیه را کاملاً بی‌حس می‌نماید تا شما احساس ناراحتی ننمائید. پس از کشیدن دندان، دندانپزشک به شما می‌گوید که چه رژیم غذایی را باید رعایت کنید. در اغلب موارد میزان خونریزی نرمال است. از هر چیزی که ممکن است مانع بهبودی طبیعی شود، خودداری کنید. معمولاً بهتر است تا 24 ساعت، سیگار نکشید. دهانتان را به شدت با آب نشویید و از نی برای نوشیدن مایعات استفاده نکنید. این کارها باعث جابجا شدن لخته و تأخیر در بهبود می‌شود. در چند روز اول، اگر شما باید دهانتان را با آب بشویید، این کار را به آرامی انجام دهید. برای پیشگیری از بروز تورم در ناحیه، یک پارچه سرد یا کیف یخ را در روی ناحیه قرار دهید. در مورد داروهایی که برای کنترل درد می توانید استفاده نمائید، از دندانپزشکتان سؤال کنید. شما می‌توانید سایر دندانها را مطابق معمول مسواک زده و نخ بکشید، ولی دندان مجاور دندان کشیده شده را تمیز نکنید.

مراقبتهای بعد از کشیدن دندان

• تکه گاز گذاشته شده بر محل دندان کشیده شده را به مدت حداقل نیم ساعت با فشارملایم فک در دهان نگهدارید.
  
• از مک زدن و خالی نمودن مکرر آب دهان خودداری کنید.
  
• از خوردن اغذیه سفت و نوشیدنیهای داغ در روز اول اجتناب نمائید.
  
• از کشیدن سیگار و پیپ و استفاده از نی برای نوشیدن مایعات تا چند روز خودداری نمائید.
  
• شب اول آن ناحیه مسواک نشود.
  
• از روز دوم با آب و نمک رقیق ولرم و یا محلول شستشوی نمکی روزانه چند بار دهان را به آرامی و بدون پمپاژ نمودن شستشو دهید.
  
• خروج و نشست مقداری خونابه از محل دندان کشیده شده به مدت 2-1 روز طبیعی بوده و نیازی به ویزیت دندانپزشکی ندارد.
  
• در صورت عارض شدن خونریزی در منزل، یک تکه گاز استریل مرطوب شده را بر روی محل دندان کشیده شده گذاشته و با فشار ملایم دهان را ببندید و ضمناً از بیرون دهان، کمپرس سرد (کیسه یخ) نمائید.
  
• در صورتی که خونریزی شدید و غیر قابل کنترل باشد به کلینیک مراجعه نموده و از گذاشتن داروها و مواد محتلف بر موضع اجتناب نمائید.
  
• در صورت عارض شدن درد از استامینوفن استفاده نمائید و از مصرف داروهای مسکن ضدالتهابی مثل آسپرین و پروفن به علت اینکه خاصیت ضدانعقادی دارند،خودداری نمائید.
  
• در صورت بروز تورم و عفونت، آن را جدی بگیرید.
  
• توجه داشته باشید به علت طولانی بودن زمان بی‌حسی ( معمولاً 4-3 ساعت) و بی‌حس بودن بافتهای نرم اطراف دندان، لب ، گونه یا زبان گاز گرفته نشود.
  
• گاهی اوقات به علت درآمدن لخته خون از حفره دندان کشیده شده، عارضه‌ای بوجود می‌آید که اصطلاحاً درای ساکت (حفره خشک) نامیده می‌شود. این عارضه درد نسبتاً شدیدی داشته و بعد از 3-2 روز بوجود می‌آید. در صورت بروز آن به کلینیک مراجعه نمائید.
  
• دهان تا چند روز بعد از کشیدن دندان بد طعم بوده و بوی نامطبوعی دارد که طبیعی بوده و نشانه وجود عفونت نمی‌باشد.
  

مسواک زدن و رژیم غذایی پس از کشیدن دندان

معمولا دو روز بعد از بیرون آوردن دندانها از محلولهای دهان شو می‌توان استفاده نمود و دندانها را غیر از ناحیه زخم، مسواک نمود. بعد از کشیدن دندانها بایستی از مواد غذای نرم و مایعات و اصولا غذاهایی که بتوان به راحتی آن را جوید استفاده کرد. ضمنا باد تاکید کرد که استفاده بیشتر، از مایعات پس از جراحی ضروری است همین طور بایستی از گرم کردن ناحیه تحت جراحی و خوردن غذاها مایعات گرم خودداری نمود.

دندانپزشکی و بیماری خطرناک ایدز

تنظیم و اقتباس:علیرضا

دندانپزشکان برای محافظت از خود ، همکاران و بیمارانشان در مقابل عفونت HIV مسئولند و باید مطمئن باشند که سرویس پزشکی آنها بیماران را مبتلا به عفونت نمی‌کند. از آنجایی که گرفتن تاریخچه و معاینات نشانگر ابتلا به عفونت HIV نمی‌باشد بایستی همواره در تماس با خون و دیگر مایعات بدن توجه لازم را به عمل آورد. بنابراین دندانپزشکان بایستی همواره موارد زیر را مد نظر داشته باشند:

حفاظت شخصی

۱ – استفاده از دستکش جراحی ، ماسک ، عینک و لباس محافظ و به حداقل رساندن خروج بزاق از دهان بیمار
۲ - پوشیدن دستکش مناسب حین خروج خون و دیگر مایعات دهانی و در محل وسایل آلوده به خون
۳ – هنگامی که دستکش حین کار سوراخ شد بلافاصله بایستی خارج شده ، دستها با دقت شسته شوند و دستکش تعویض گردد. وسایل آلوده بایستی از ناحیه استریل خارج گردند.
۴ – اجازه دهید خونریزی ناشی از نوک سوزن تداوم یابد و سپس محل را با آب و صابون بشویید.
۵ - وسایل هر بیمار باید استریل گردد. وسایلی که قابل استریل کردن نیستند بایستی زیر آب با فشار زیاد گرفته شوند و سطح آنها تمیز گردد و با یک دزانفکتان مناسب سوآب شوند.
۶ – خون و بزاق قبل از تهیه رادیوگرافی و قبل از پالیش بایستی از محیط دهان تمیز شوند.
۷ – سر دستگاه رادیوگرافی و دسته دستگاه لایت کیور بایستی با کاغذ غیرقابل نفوذ پوشیده شود. کاور بایستی برای هر بیمار تعویض گردد.
۸ - محافظت در برابر صدمات تصادفات ناشی ازوسایل تیز مانند سوزن و بیستوری باید صورت گیرد. روی چنین سرسوزنی مجدداً پوشش نگذارید و یا آن را مجدداً استفاده نکنید و بلافاصله آن را از سر سرنگ خارج سازید. پس از استفاده این وسایل بایستی در یک پوشش غیرقابل نفود قرار گرفته و حتی المقدور از حوالی منطقه کار دور شوند و عیناً مانند وسایل آلوده تمیز شوند .
۹ – حوله و پارچه بلافاصله پس از استفاده در کیسه غیرقابل نفود قرار داده شود. این وسایل نبایستی مجدداً در همان روز مورد استفاده قرار گیرند.
۱۰ – حوله‌ها و پارچه‌ها بایستی با یک دزانفکتان و آب ۷۱ درجه سانتیگراد برای مدت ۲۵ دقیقه شسته شوند. چنانچه درجه حرارت پایینتری استفاده گردد بایستی از شوینده‌های مناسب حرارت پایین استفاده شود.
۱۱ - محل آلوده به خون و یا دیگر مایعات بدن بایستی در یک محلول دزانفکتان مناسب غوطه‌ور شود ( ترجیحاً هیپوکلریت سدیم نیم تا یک درصد) مخلوط دزانفکتان و خون بایستی شسته و مجدداً با دزانفکتان ضدعفونی گردد.
۱۲ – دندانپزشک با پوست صدمه دیده نباید برای بیمار کار مستقیم دندانپزشکی انجام دهد. چنانچه مجبور به انجام کار شدید محل زخم را با یک پوشش مناسب بپوشانید. دستها را با آب و صابون،‌ بلافاصله پس از تماس با خون یا مایعات دهان بشوئید.

دفع زاید مواد

۱ – کلیه سوزنها و دیگر وسایل تیز یکبار مصرف را پس از استفاده در یک ظرف مقاوم در بسته (مثل قوطی شیرخشک) جمع آوری کنید و روی آن جمله وسایل آلوده خطرناک را قید نموده سپس دور بریزید.
۲ – در حد امکان باید از تماس دست با آمالگام یا جیوه خودداری شود.
۳ - در مدخل فاضلاب ساکشن دستشویی وکراشوار صافی پلاستیکی گذاشته شود تا خرده‌های آمالگام جمع آوری گردد.
هر چند انتقال HIV از طریق بزاق به اثبات نرسیده است اما به منظور به حداقل رساندن موارد فوری احیاء دهان به دهان، ‌راههای هوایی، کیسه‌های احیاء تنفسی و یا وسایل تنفس دیگر باید در محلهایی که احتمال عفونت وجود دارد در دسترس باشد. مراقبین بهداشتی که ضایعات بازو یا درماتیت ترشحی دارند باید از هر گونه مراقبت مستقیم با بیمار و دست زدن به وسایل مراقبت بیمار تا رفع این وضعیت معاف باشند.

تظاهرات دهانی ایدز

1- سندرم اکتسابی نقص ایمنی (AIDS) در سال 1981و ویروسHIV به عنوان انبولوژی اْن سندرم در سال 1984 شناخته شد.
2- ویروس HIV تمایل زیادی به سلولهای ایمنی دارد. این ویروس به سلولهای T-helper که در سطح خون مولکول CD 4 را دارند حمله می‌کند.
3- چند هفته تا چند ماه پس از تماس اولیه با ویروس HIV در بعضی افراد علائمی از عفونت حاد ظاهر می شود . در بعضی از افراد زخم های دهانی و در بعضی از بیماران ضایعات پوستی اریتماتوز ظاهر می شوند . این فاز حاد دو هفته طول می کشد . سه تا هشت هفته بعد از این فاز حاد تغییرات سرمی در بیماران ظاهر می شود .
4- حفره دهان مکان شایعی جهت بروز علائم سندرم ایدز می‌باشد. شایعترین این ضایعات کاندیدیاز دهانی، لکوپلاکیای مودار، ‌بیماریهای پریودنتال غیرمعمول، سارکوم کاپوزی و لنفوم غیرهوچکین می‌باشد.

شناخت و درمان ضایعات دهانی ایدز

شناخت و درمان به موقع ضایعات دهانی ایدز یکی از وظایف مهم دندانپزشک می‌باشد. دندانپزشک باید به فرد آلوده به HIV کمک نماید تا حفره دهان خود را در طول دوره این بیماری سالم نگه دارد. معاینه کامل حفره دهان لازم می‌باشد. عفونت حاد دندانی و پریودنتالی باید درمان شوند. اهداف اولیه درمان حفظ یک محیط سالم (حفره دهان) به منظور راحتی و فانکشن بیمار می‌باشد. آموزش چهره به چهره روشهای بهداشت دهان و دندان و ویزیتهای دوره‌ای الزامی است.
منبع سایت رشد آموزش و پرورش

پیشگیری پوسیدگی دندان در سنین مدرسه

تنظیم و اقتباس :علیرضا

پوسیدگی دندان

در سن مدرسه پوسیدگی دندانها بسیار شایع بوده و مربیان در پیشگیری از بروز آن نقش بسیار مهمی دارند، حفظ و مراقبت از دندانها ضامن تغذیه مناسب و رشد طبیعی کودک خواهد بود. پوسیدگی دندانها فرایندی است که با سه عامل اصلی ضخامت مواد در تماس با دندانها، مواد قندی دریافتی در رژیم غذایی و باکتریهای اختصاصی دهانی در ارتباط می‌باشد. با از بین رفتن مینای دندان که در نتیجه فعالیت باکتریها در اثر تخمیر مواد قندی رخ می‌دهد به تدریج لکه‌های سفید رنگی به وجود آمده که در نهایت به فقدان پیشرونده بافت دندان و ایجاد پوسیدگی در آن می‌انجامد.

پیشگیری از پوسیدگی دندان

جهت پیشگیری از پوسیدگی و فساد دندان به توصیه‌های زیر عمل کنید:

1. شستشوی مرتب دهان پس از هر وعده غذا خوردن
   
2. استفاده از خمیر دندان مناسب
   
3. مسواک زدن به روش صحیح پس از هر وعده غذا
   
4. استفاده از غذاهای دریایی
   
5. استفاده از آب لوله کشی بهداشتی
   
6. استفاده متناوب از آبهای معدنی سالم
   
7. خودداری از مصرف غذاهای گرم و سرد بطور همزمان
   
8. اجتناب از نوشیدن مایعات سرد به دنبال مواد غذایی گرم
   
9. مراجعه به دندانپزشک هر ۶ ماه یکبار

برنامه روزانه و هفتگی مسواک زدن

بصورت هفتگی و روزانه حداقل شب موقع خوابیدن و صبح موقع بیدار شدن از خواب مسواک بزنید.
پیامب راسلام مسواک زدن قبل از وضو از آداب و سنتش بود.

پیشگیری با مصرف مواد غذائی مناسب

·         به اولیاء محترم توصیه می‌شود که به کودک خود در هنگام رفتن به مدرسه یک عدد میوه پوست نکنده بدهند.

·         یک لیوان شیر در غذای کودک بگنجانند.

·         قبل از رفتن به مدرسه به کودک صبحانه کامل بدهند.

·         مواد غذایی از نظر بهداشتی با نظارت مسئولین استفاده شود.

·         به کودکان بیاموزید قبل از صرف غذا دستهای خود را با صابون و آب جاری بشویند.

·         در مدرسه هر کودکی لیوان و قاشق مخصوص خود را همراه داشته باشد.

دندانهای ترومائی یا ضربه دیده

اقتباس و تنظیم:علیرضا

بیرون پریدن دندان از جا در اثر ضربه یا تصادف، یکی از علل مختلفی است که سبب مراجعه بیماران به بخش فوریتهای دندانپزشکی می‌شود. قسمت عمده این بیماران را جوانان ورزشکار و کودکان 5/1 تا 5/2 ساله تشکیل می‌دهند، چرا که در همین حدود سنی است که بچه‌ها؛ تازه راه رفتن را یاد می‌گیرند. درمان چنین دندانی عبارت است از کاشتن یا پیوند زدن مجدد آن در محل خود، منتها این عمل همیشه با موفقیت همراه نیست. علت هم این است که بافت‌های نگهدارنده دندان، بافتهای زنده‌ای هستند، و در اثر ضربه‌ای که باعث بیرون پریدن دندان می‌شود، آسیب می‌بینند. هنگامی که دندانی از محل خود کنده شود در واقع وتر پیرادندانی آن پاره شده است و لذا تلاش برای کاشتن موفقیت‌آمیز مجدد دندان متوجه زنده نگهداشتن این بافت است.

کمکهای اولیه لازم برای دندانهای ضربه دیده کودکان

اگر در سنین هفت تا یازده سالگی در اثر تصادف، افتادن از پله یا دوچرخه، هنگام بازی یا دعوا و کشمکش یا به هر دلیل دیگر دندان دائمی کودک شما از محل خود کنده شود و از دهان خارج گردد:

• آرامش خود را حفظ کنیدوبه هیچ وجه دندان را دور نیندازید .
  
• از هر گونه دستکاری سطح دندان خودداری کنید .
  
• دندان را از قسمت تاج آن بگیرید. زیر شیر دستشویی بشویید و آن را سرجایش در دهان کودک قرار دهید و سریع به دندانپزشک مراجعه کنید.
  
• در صورتی که به هر دلیل امکان قرار دادن دندان در جای خودش وجود ندارد باید سریعاً آن را داخل یک لیوان شیر یا سرم فیزیولوژی قرار دهید و به دندانپزشک مراجعه کنید. در صورتی که شیر یا سرم در دسترس نیست آن را داخل یک لیوان آب بگذارید .
  
• به هیچ وجه نباید دندان را داخل دستمال کاغذی یا پارچه قرار دهید، چرا که دستمال سبب از دست رفتن آب یاخته‌های وتر پیرادندانی و در نتیجه مرگ آنها می‌شود، درصورتی که محیط دندان باید مرطوب باشد. در صورت استفاده از دستمال حتماً باید آن را خیس کنید .
  
• باید توجه داشته باشید که مهمترین عامل موفقیت در جوش خوردن دوباره دندان داخل استخوان فک، آن است که هرچه سریعتر در جای خودش قرار گیرد. با گذشت هر دقیقه، میزان موفقیت کاهش می‌یابد. بنابراین باید هر چه زودتر به دندانپزشک مراجعه کنید.
  
• ممکن است در مواردی دندان کودک شما از دهانش خارج نشده باشد ولی قسمتی از تاج آن شکسته باشد. در این موارد بهتر است قسمت شکسته تاج دندان را دور نیندازید و آن را همراه کودک نزد دندانپزشک ببرید. دندانپزشک ممکن است هنگام ترمیم تاج دندان از « تکه شکسته » هم استفاده کند.

کاشت مجدد دندان در آمده :

چنانچه بتوانید حداکثر تا نیم ساعت پس از بیرون پریدن دندان، خود رابه دندانپزشک برسانید، امکان موفقیت در کاشت مجدد دندان بسیار زیاد خواهد بود. پس از رسیدن به دندانپزشک یا بخش فوریتها، اعمالی که باید دندانپزشک انجام دهد :
بافت اطراف محل حفره دندان را بی‌حس کند و سپس به آرامی لخته خون تشکیل شده در محل حفره را با یک محلول سترون، مانند محلول بی‌حسی یا محلول سرم فیزیولوژیک، شستشو دهد و سپس دندان را که آن هم قبلا توسط یک محلول سترون کاملا شسته شده است، در درون حفره قرار دهد و سپس با استفاده از دو رشته سیم دندان را در محل خود ثابت کند. برای این کار، دندان را به دندانهای اطراف خود می‌بندند و حداقل یک دندان در هر طرف دندان صدمه دیده باید همانند پایه برای بستن دندان بکار رود. تا به اینجا کار تمام است، ولی می‌توان برای زیبایی ظاهر کار، با یک روکش از جنس آکریل فوری، روی سیمها را پوشاند.
به این ترتیب، پس از یک ماه، دندان ثبات و استحکام خود را با حفظ حیات بافتهای نگهدارنده آن، باز خواهد یافت. اما اگر شما در رسیدگی به دندان حادثه دیده خود کوتاهی کنید، مثلا دندان بیرون پریده را در محیط خشک مانند دستمال قرار دهید یا در مراجعه به دندانپزشک بیش از نیم ساعت تاخیر کنید، امکان زنده ماندن وتر پیرادندانی، خیلی کم خواهد شد. در این حالت، علی‌رغم درمانهای یاد شده ممکن است بر اثر مرگ وتر پیرادندانی، تحلیل سطح ریشه دندان و جایگزین شدن آن توسط استخوان آغاز شود و اولین نشانه‌های این تحلیل را می‌توان در حدود 6 ماه پس از کاشتن دندان در پرتونگاری مشاهده کرد. این تحلیل به تدریج ادامه می‌یابد و باعث سستی و به اصطلاح لق شدن دندان می‌شود. در طی 3 تا 5 سال دندان چنان سست می‌شود که دیگر نمی‌توان آن را در محل خود نگه داشت و باید کشیده شود.

آیا دندان مجدد کاشته شده نیاز به عصب کشی دارد؟

اگر دندان در فاصله کمتر از نیم ساعت در محیط مرطوب به دندانپزشک رسانده شود و به خصوص اگر دندان از آن کودکی باشد، نباید آن را عصب کشی کرد. بهتر است یک ماه به دندان فرصت داد تا ببینیم بافت عصبی – عروقی داخل دندان زنده می‌ماند یا نه؟ چنانچه پس از گذشت یک ماه، دندان علایم مرگ بافت عصبی – عروقی را نشان داد، آن‌گاه عصب‌کشی مورد دارد. ولی اگر دندان پس از گذشت مدت زیادی و آن هم در محیط خشک به دندانپزشک رسانده شود، به احتمال قریب به یقین دیگر بافت عروقی – عصبی دندان مرده است. و می‌توان دندان را پیش از کاشتن مجدد، عصب‌کشی کرد .

نکته‌ای که هرگز نباید فراموش کرد این است که در تمام موارد کاشتن مجدد دندان در حفره خود، تزریق واکسن کزاز ضروری است.

منبع مطلب :سایت رشد آموزش و پروش

جرم گیری دندان بهترین راه جلوگیری از خرابی دندان

اقتباس و گردآوری:علیرضا

از تجمع میکروبهای دهان بر روی زمینه و لایه چسبنده‌ای از بزاق تشکیل می‌شود که پلاک میکروبی نام دارد و حاوی مقادیری از خرده‌های غذایی نیز می‌باشد. این لایه ، با کشیدن ناخن بر دندان به زیر ناخن جمع شده و به راحتی با مسواک زدن پاک می‌شود ولی با شستشوی فقط با آب و یا دهانشویه‌های معمولی پاک نمی‌گردند. لذا بایستی برای پاک کردن آن از وسایلی چون مسواک و خمیر دندان و نخ دندان استفاده کرد. اگر پلاک میکروبی هر روز و یا در مراحل اولیه از سطح دندان تمیز نشود، املاح موجود در بزاق و مواد غذایی بر آن رسوب نموده و منجر به ایجاد جرم دندان که سخت می‌باشد، می‌گردد. جرم با مسواک زدن پاک نشده و با عمل جرم گیری توسط دندانپزشک برداشته می‌شود.

آیا جرم گیری به دندان صدمه می‌زند؟

خیر، جرم دندان علاوه بر اینکه برای لثه و بافتهای نگهدارنده دندان مضر می‌باشد محلی نیز برای تجمع و تکثیر میکروبهای پوسیدگی‌زا است. با عمل جرم گیری تعداد این میکروبها در دهان به مراتب کمتر می‌شود. با برداشته شدن جرم، بیمار ممکن است با زبانش حس کند که دندانش خالی شده است. این احساس همراه با مقداری حساسیت به سرما یا گرما (بعد از جرم گیری) این تصور غلط را تقویت نموده است که شاید دندانهایش در حین جرم گیری تراش خورده باشند، در صورتی که مکانیزم دستگاه جرم گیری لرزشی بوده و قادر به تراش نمی‌باشد.

علت حساسیت دندان به سرما بعد از جرم گیری چیست؟

دندان دارای حس بوده و در ناحیه طوق بسیار حساستر می‌باشد. وجود جرم بر طوق دندان به علت ضخامتی که دارد به عنوان یک عایق حرارتی عمل می‌کند و یا به عبارت دیگر جلوی حس دندان را می‌گیرد. با برداشته شدن آن بدیهی است که دندان بهتر متوجه تغییرات حرارتی می‌گردد، ضمناً بر اثر وجود جرم لثه پرخون و متورم شده و با عمل جرم گیری التهاب آن فروکش می‌کند لذا مقدار بیشتری از دندان نسبت به حالتی که قبلاً آماس لثه وجود داشته در دهان دیده می‌شود و این خود باعث احساس بیشتر تغییرات حرارتی می‌گردد. حساس شدن به سرما را می‌توان به احساسی که بدن انسان بعد از استحمام دارد، تشبیه نمود. حساسیت به سرما همیشه و غالباً بوجود نیامده و در صورت ایجاد، گذرا و موقتی بوده و جای هیچگونه نگرانی ندارد.

آیا دندان بعد از جرم گیری لق می‌شود؟

خیر، با تجمع تدریجی جرم بر دندان، لثه و به دنبال آن مقداری از استخوان نگهدارنده دندان تحلیل می‌رود. در حقیقت دندان به این دلیل قبلاً لق شده ولی به علت انباشتگی و یکپارچگی جرم و چسبیده شدن دندانها به هم توسط آن، این حالت درک نشده و یا برداشته شدن جرم کشف می‌گردد و بیمار آن را منتسب به عمل جرم گیری می‌داند. یک ضرب المثل می‌گوید « جلوی ضرر را از هرکجا بگیری، منفعت است». لق شدن دندان منوط به تحلیل استخوان و انساج نگهدارنده دندان در اثر جرم و پلاک میکروبی است و در همه موارد بخصوص در مراحل اولیه بیماریهای لثه و بافتهای اطراف دندان دیده نمی‌شود.

آیا جرم گیری درد دارد؟

خیر، موردی برای بی‌حس کردن دندان به هنگام جرم گیری وجود ندارد. جرم گیری یا توسط قلمهای دستی و یا با دستگاه صورت می‌گیرد. نوک قلم دستگاه جرم گیری دارای لرزش و نوساناتی می‌باشد که با زدن ضربه‌های بسیار کوتاه بر جرم، آن را پاک می‌کند و دندان را نمی‌تراشد، آب دستگاه علاوه بر تمیز کردن و شستشو، دندان را نیز خنک می‌کند.

جرم گیری را هر چند وقت باید انجام داد؟

بسیاری از اشخاص با یکبار جرم گیری و رعایت همیشگی بهداشت دهان و دندان ممکن است تا مدتها نیازی به جرم گیری مجدد نداشته باشند. بدیهی است که هرگونه کوتاهی در رعایت اصول بهداشت دهان منجر به تجمع دوباره جرم خواهد شد. ضمناً بعضی از بیماران به علت دارا بودن بزاقی با ویژگیهای خاص از نظر میزان ترشح و ترکیب، بسیار مستعد به تشکیل جرم هستند، ضمناً استعداد به بیماریهای لثه در خانواده‌هایی بیشتر می‌باشد. در این گروه از بیماران توصیه می‌گردد جرم گیری در تناوب زمانی کوتاهتری انجام شود.

آیا استفاده از خمیر دندانهای ضد جرم مفید می‌باشد؟

خیر، اگر جرم با مسواک و خمیر دندان پاک نشد برای پاک کردن آن بایستی از دندانپزشکان کمک گرفت، ضمناً خمیر دندانهایی که به عنوان ضد جرم معرفی شده‌اند دارای مقادیر زیادی از مواد ساینده بوده و فقط رنگ و لکه‌های رسوب نموده بر دندان را که Stain (زنگ) نام دارد، تمیز می‌کنند و استفاده همیشگی از آنها توصیه نمی‌گردد. این خمیر دندانها، به علت دارا بودن مواد ساینده زیاد، ایجاد خراشهای بسیار ظریف بر سطح دندانها نموده و زمینه را برای تجمع و چسبندگی بیشتر پلاک میکروبی فراهم می‌آورند.

منبع مطالب :سایت رشد آمزش و پرورش

ارتودنسی روش پیشرفته اعمال دندانپزشکی

جمع آوری و اقتباس :نسرین ون آبادی کارشناس پرستاری از اورمیه

معمولاً در جامعه ما ارتودنسی به معنای ردیف کردن دندانها به منظور ایجاد زیبائی است ولی در واقع این رشته دامنه فعالیت گسترده‌تر و وسیعتری دارد. ارتودنسی شاخه‌ای از علم دندانپزشکی است که هدف آن ایجاد رابطه درست بین تمامی ساختمانهای صورت یا تصحیح روابط نادرست میان آنهاست. مسئولیت اصلی ارتودنسی، پیشگیری از ایجاد تغییرات دائمی نادرست در ساختمانهای صورت است که با تشخیص، پیشگیری و یا درمان انواع ارتباطهای ناصحیح دندانها و ساختمانهای اطراف آنها انجام می‌شود. بدیهی است که روابط نادرست ساختمانهای صورت با یکدیگر علاوه بر زیبایی، در تنفس، تکلم و تغذیه نیز ممکن است اختلال ایجاد کنند.

بهترین زمان ارتودنسی

زمانی که ساختمانهای صورت در حال رشد و نمو هستند اصلاح روابط آنها معمولاً با هدایت صحیح روند رشد آنها انجام می‌شود. بنابراین اعمال ارتودنسی در این زمان راحت‌تر و ساده‌تر است و به زمان کمتری نیاز دارد. از طرفی میزان موفقیتهای درمانهای ارتودنسی در این دوره زیادتر است. بعد از کامل شدن رشد و شکل گرفتن روابط ساختمانهای صورت با یکدیگر، در صورتی که این روابط نادرست باشد تصحیح این روابط ، زمان ، کار و انرژی بیشتری نیاز دارد و میزان موفقیت درمان کمتر است. بهترین سن مراجعه جهت معاینه ارتودنسی هنگام رویش دندانهای دائمی جلو است.

اکثر درمانهای ارتودنسی که در آنها نیاز به تصحیح روابط اسکلتی فک باشد بهتر است در دختر بچه‌ها قبل از ۱۳ سالگی و در پسر بچه‌ها قبل از ۱۵ سالگی انجام شود. بهر حال والدین باید توجه داشته باشند که هرگاه ناهنجاریهای قابل توجهی در فک و دندانهای کودک مشاهده کردند یا کودک آنها دچار عادات غلط نظیر مکیدن انگشت است باید هر چه زودتر به متخصص ارتودنسی مراجعه کنند.

چگونه از ابتلا به ناهنجاریهای فک و صورت پیشگیری کنیم؟

اگر چه ارث نقش مهمی در ایجاد ناهنجاریهای فک و صورت دارد ولی با رعایت موارد زیر می‌توان تا حد زیادی از این ناهنجاریها جلوگیری کرد:

اهمیت دادن به دندانهای شیری و مراقبت از آنها

بی توجهی به دندانهای شیری باعث از دست رفتن زودهنگام این دندانها و رویش نادرست دندانهای دائمی می‌شود. بعد از رویش دندانهای شیری باید کودک را جهت مسواک کردن دندانهایش کمک کنیم. بهتر است والدین برای مدتی دندانهای کودک را مقابل آینه مسواک کنند تا کودک طریقه مسواک کردن صحیح را یادبگیرد. اگر کودک اصرار دارد که خودش دندانهایش را مسواک کند والدین باید همزمان با کودک دندانهایشان را مسواک کنند تا کودک روش مسواک کردن را یاد بگیرد.

مراجعه به موقع و منظم به دندانپزشک

مشاوره با دندانپزشک، بخصوص بعد از رویش اولین دندانهای دائمی می‌تواند از ابتلا به بسیاری از ناهنجاریهای فک و صورت جلوگیری کند.

جلوگیری از ایجاد عادتهای غلط در کودک

بعضی از عادتهای غلط کودکان عبارتست از : مکیدن انگشت، فشردن زبان به طرف جلوی دهان، مکیدن یا جویدن لب و جویدن ناخن. در مورد چگونگی ایجاد ناهنجاریهای در اثر این عادتها مختصیری توضیح می‌دهیم. مکیدن انگشت شست یا انگشتان دیگر یکی از عادتهایی است که در زمان نوزادی ممکن است در کودک وجود داشته باشد. گر چه این عمل در نوزاد ممکن است نشانگر گرسنگی و اخطاری به والدین جهت توجه به تغذیه او باشد، ولی باقی ماندن این عادت بعد از دو یا سه سالگی می‌تواند عامل پیدایش تغییرات دائمی در استخوان و دندانهای فک بالای کودک باشد.
بعضی از کودکان در زمان رویش دندانهایشان دوست دارند انگشتان یا دست خود را داخل دهان ببرند، چون فشار روی لثه در زمان رویش دندانها باعث آرامش کودک می‌شود. می‌توان از وسایل بهداشتی که به عنوان دندانگیر وجود دارد، استفاده کرد تا مکیدن انگشت برای کودک عادت نشود. در اثر فشار مداوم انگشت روی دندانها و استخوان جلو سقف دهان، این ناحیه به طرف بالا متمایل و به تدریج فاصله آن از فک پائین بیشتر می‌شود. همچنین دندانهای پیشین فک بالا به طرف خارج و دندانهای پیشین فک پائین به سمت داخل منحرف می‌شوند و بین دندانهای فک بالا و پائین فاصله ایجاد می‌شود. بطوری که فک بالا و پایین دندانها در ناحیه جلوی دهان به هم نمی‌رسند.

آفت دهان مقدمه  زخم‌های آفتی می‌تواند بسیار دردناک بوده و با فعالیت‌های روزمره بیمار تداخل ایجاد نماید. از طرف دیگر این زخم‌ها می‌توانند آزار اندکی را برای بیمار ایجاد نمایند. آفت دهان چیست؟ آفت نوعی از زخم‌های دهان محسوب می‌شود. برخی اصطلاحات متداول که برای این زخم‌ها به کار می‌رود عبارتند از: زخم‌های کوچک راجعه آفتی و نیز استوماتیت آفتی راجعه. علت ایجاد آفت چیست؟ مکانیسم دقیق ایجاد آفت هنوز به درستی روشن نیست. ولی به نظر می‌رسد واکنش‌های ایمنی بدن بیمار در ایجاد آن دخیل باشد. زخم‌های آفتی وقتی ایجاد می‌شوند که به دلایل نامشخص سیستم ایمنی بیمار وجود یک مولکول ناشناخته را اعلام می‌دارد. حضور این مولکولها باعث حمله لنفوسیت‌ها خواهد شد. (همانند حمله همین سلولها به بافت پیوند شده به بیمار). نتیجه این فرآیند پیدایش زخم‌های آفتی خواهد بود. چه عواملی باعث پیدایش آفت دهان می‌شوند؟ عوامل مختلفی باعث پیدایش زخم‌های آفتی می‌شوند. هر یک یا ترکیبی از این موارد می‌تواند در پیدایش زخم‌های آفتی نقش داشته باشد: 1 - استرس‌های روحی روانی(مثلاًافزایش زخم‌های آفتی نزدیک امتحانات دانشجویان) 2 - کمبودهای ویتامینی (مثلاً کمبود ویتامین‌های B1, B2, B6, Bو C) 3 - کمبود سایر مواد تغذیه‌ای: مثل کمبود روی, اسید فولیک, آهن, کلسیم, سلنیم 4 - آلرژی (حساسیت): مثلاً آلرژی‌های غذایی(مثل آلرژی به گلوتن و یا میوه‌هائی مثل لیمو, پرتقال, سیب, گوجه‌فرنگی و یا توت‌فرنگی, پنیر و سایر لبنیات, شکلات, گردو)و یا, افزودنی‌های خوراکی(مثل سینامون آلدئید و یا بنزوئیک اسید)و یا سایر مواد مثل آدامس, مواد دندانپزشکی, داروها و غیره 5 - تغییرات هورمونی: مثلاً افزایش زخم‌های آفتی در خانمها در زمان عادت ماهیانه و یا کاهش زخمهای آفتی در دوران بارداری 6 - مسائل ژنتیکی: شیوع بیشتر آفت در فرزندان بیماران مبتلا در مقایسه با افراد سالم 7 - عوامل عفونی 8 - شرایط پزشکی خاص و بیماریهای مشخص مثل اختلال عمل نوتروفیلی, بیماری بهجت, بیماری التهابی روده, بیماری سیلیاک و کراون و بیماران مبتلا به ایدز 9 - خمیر دندانها یا دهانشویه‌های حاوی سدیم لوریل سولفات (SLS) 10 - تروما یا آسیب به مخاط دهان (مثلاً تحریک مخاط در اثر یک دندان تیز یا بعضی غذاها) داروها: مثل داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی, بتابلاکرها, داروهای شیمی‌ درمانی که همگی ارتباطی با بروز آفت‌های دهان دارند. درمان آ‏فت دهان  هرچند درمان قطعی برای آفت وجود ندارد ولی روشهایی هست که در کاهش مدت زمان حضور زخم و نیز کاهش درد و ناراحتی بیمار مؤثر است. 1- استفاده از خمیردندانهایی که حاوی سدیم لوریل‌سولفات نباشند. 2- استفاده از محصولاتی که مثل Orabase با ایجاد یک لایه محافظ روی زخم‌ها مانع تحریک آنها توسط عوامل محیطی می‌شوند. 3- محصولات بی‌حس کننده موضعی (مثل لیدوکائین, بنزوکائین) 4- داروهای ضدباکتریایی (مثل سولفات مس و ...) 5- داروهایی که سطح زخم‌های آفتی را شستشو می‌دهند (مثل پراکسید هیدروژن و کار با میدپراکسید) 6- ترکیب شیر منیزی و دیفن‌هیدرامین با نسبت مساوی 4 تا 6 بار در روز 7- داروهای گیاهی: برخی عصاره‌های گیاهی باعث تخفیف علائم بیماران آفتی می‌شوند 8- مصرف مرتب وروزانه ماست که محتوی لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس باشد 9- کاهش عوامل آسیب زننده(تروماتیک) دهان مثل دندانهای شکسته, جرم زیاد, پرکردگی‌های تیز و ... 10- رعایت بهداشت دهان به صورت دقیق و منظم 11- عدم مصرف غذاهایی که ایجاد آفت را تشدید می‌نمایند. (مثل غذاهای آلرژیک) 12- درصورت کمبود تغذیه‌ای بایستی مکمل مولتی‌ویتامین مصرف شود. 13- عدم مصرف غذاها و مایعات محرک مثل آب‌لیمو یا رب‌گوجه‌ و ... 14- کاهش استرس 15- داروهای ضدالتهابی که توسط پزشک تجویز می‌شوند: مثل آفتازولAphthasol, Kenalog in orabase که همان تریامسینولون استوناید بوده و به نام تجاری Adcortyl در بازار ایران وجود دارد. 16- داروهای مهارکننده کلاژناز مثل تتراسایکلین و Peridex یا کلرهگزیدین گلوکانات .درمان با کلرهگزیدین می‌تواند سرعت بهبود زخم‌های آفتی را بهبود بخشد